Laat je niet in slaap schreeuwen.


Ik was onlangs bij een leiderschapsbijeenkomst voor een onderwijsinstelling in Nederland. Als interimmer altijd belangrijk er je licht op te steken. Immers, goed voor het netwerken en je leert altijd wat. Mijn les uit deze bijeenkomst: schat iedere verandering op waarde voordat je hem omarmt.

Er was een soepele spreker uitgenodigd en de dag begon met een soort powersessie, waarin de toehoorders werd voorgehouden hoe belangrijk verandering is en dat je elke kans die voorbijkomt moet uitnutten “tot op het bot”. Deze visie werd geïllustreerd aan de hand van een aantal voorbeelden:

  1. Een knappe buschauffeur van busmaatschappij Arriva werd door een meisje spontaan op de foto gezet, welke viraal ging op Facebook. Arriva reageerde zeer terughoudend. Dom, dom, dom: ze had de situatie tot op het bot moeten uitnutten.
  2. Een zorgrobot wenst ouderen een goedemorgen en vraagt hen of ze al uit het raam gekeken hebben. Gek?! Wen er maar aan! Prachtig, dit is onze tijd. Waarom ook niet…?!
  3. Een matig presterende sportclub heeft een veel te glad veld. In plaats van het veld aan te passen, passen ze op advies van de spreker hun schoeisel aan en winnen wedstrijd na wedstrijd van hun verbaasde, uitglijdende tegenstanders. Prachtige, effectieve oplossing!

Als interimmer heb ik dag in dag uit met verandering te maken, want tijden veranderen, dus moeten organisaties veranderen. Het is echter raadzaam elk nieuw ‘kans’ eerst op waarde te schatten, voordat je het als leider omarmt en de boel gaat veranderen. Ofwel: eerst even goed nadenken, het gesprek aangaan met anderen, en dan eventueel besluiten tot actie. In CQ*-termen: eerst denken en delen, dan pas doen. Laten we de bovengenoemde voorbeelden eens vanuit het perspectief van de toehorende onderwijsinstelling langslopen en duiden:

  1. De terughoudendheid van Arriva dom? Arriva is een organisatie met een publieke functie, net als een onderwijsinstelling. Ze wil zich mogelijk niet laten voorstaan op het uiterlijk van een buschauffeur, omdat zij een merk wil zijn waarbij jong en oud, knap en minder knap, rijk, en arm zich thuis voelen. Heel verstandig uitgangspunt.
  2. Een zorgrobot fantastisch? Een leuke uitvinding uiteraard, die nieuwe deuren opent. Maar in een tijd waarin eenzaamheid en verloedering bij ouderen een enorm probleem is, is het een jammerlijk dat een gezonde maatschappij met een vitale economie hiermee komt. Een onderwijsinstelling zou eerst hier aandacht voor moeten vragen, voordat een probleem verkeerd wordt opgelost.
  3. Je tegenstanders laten uitglijden een goed voorbeeld? Een onderwijsinstelling heeft een publieke functie met een missie burgers te vormen. Het zou te gek voor woorden zijn als zo’n instelling zich laat voorstaan op valsspelen.

Als onderwijsinstelling zou ik dus geen voorbeeld nemen aan bovengenoemde ‘opportunities’. Snelle veranderpraatjes over kansen die je als leider moet grijpen omdat je er anders uitligt zijn helemaal niet out of the box en bij de tijd, ze zijn juist comfortabel voor de hand liggend en verblindend. Laat je dus niet in slaap schreeuwen, maar durf eerst zelf te denken, dit te delen met anderen en dan pas te doen.